نادیده گرفتن مسئولیت, الهی از سوی کسانیکه خود را دوستدار محیط زیست می خوانند جز فرار از زیر بار مسئولیت, بیش نیست. این نوع حفاظت از محیط زیست یک نوع انشعاب از مجموعه هستی است. چسبیدن به مخلوق و خلقت بدون در نظر گرفتن خالق خود هم نوعی بی انصافی است و این گونه سبب نوعی اختیار سلیقه در مواجه با موضوعات طبیعی است. آنجاست که انسان براساس سلیقه خود تعریف خاصی از خلقت و محیط زیست خواهد داشت و شاید خود را اشرف مخلوقات با استناد به خلقش در احسن تقویم (اگر باور داشته باشند) بخواند و تمایز خود را در سخن گفتن بیان نماید در حالیکه از منطق الطیر بی خبر است. از این رو در این وادی تکلیف خود نمی داند, پاسخی به این سوال که سرنوشت «من» چه خواهد شد, ندارد. آنگاه است یک نوع بی انگیزگی محض در وجودش پیدا می گردد. از اینکه خدای خالق همه موجودات را ملتهایی مثل ما بخواند بی خبر است. هرچند انسان با انتخاب درست در پی یافتن روابط دقیق بین اجزاء خلقت است و بدنبال برداشتن راز های گوناگون از کنش و واکنشها مابین اجزاء مختلف خلقت, از ریز و درشت تا دیدنی و نا دیدنی است و در این راه به معارف و دانش های بسیاری رسیده است و راه بس طولانی تری در پیش رو دارد اما زمانی به نتیجه خواهد رسید که پی ببرد که این اینهمه روابط دقیق بین ملکولی تصادفی نیست و اگر قرار بر تصادف باشد دانش پایه انسان هر آن دچار تغییر و تحول شده و علم معنای خود را از دست خواهد داد. این انسان ناخواسته در پی آن است تا ثابت کند که در نفس خلقت هستی فطور و نقصانی نیست.

از سوی دیگر هستند که کسانیکه لباس دین بر تن دارند, حزبی دینی شکل می دهند, فریاد واسلاما سر می دهند و در پی ایجاد عدالت اجتماعی مبتنی بر دین هستند و خود را به جهت عبادتی که مختص وی نیست اشرف می خوانند و به جهت نطقی که خاص او نیست برتر بدانند و به جهت الهام و وحی که ویژه او نیست ممتاز بخوانند. شاید خود را در عبادت معبود متمایز سازند در حالیکه نمیداند همه موجودات زمین و آسمان خدای یکتا را سجده می کنند و ما از فهم زبانشان ناتوانیم و شعور درک حضورشان را نداریم.

اما به آنچه بر سر امانت الهی یعنی محیط زیست می آید, بی توجه هستند , حس نمی کنند شاید در زیر پایشان دسته ای مور در حال گذرند. در هیچ فعالیتی حضور ندارند و میدان را برای گروه اول رها ساخته اند. با نادیده گرفتن همه اجزاء موثر بر حیات انسان و هدف خلقت بدنبال تسری دادن عدالت اجتماعی در میان جوامع مختلف هستند. براستی فرق بین من انسان و سایر موجودات در چیست؟ مگر نه آنکه آنها هم محشور می گردند تا رازی برملا سازند و من خود اشراف زاده خوانده را به چالش بکشند. اینک که من و سایر موجودات در همه چیز از شعور و منطق و نطق و وحی و الهام همسانیم و ملتی همچون سایر موجودات هستیم , تفاوت ما در چیست؟

تفاوت ما و سایر موجودات فقط و فقط در عطیه ی اختیار «انتخاب» است. انتخاب راه هم بدون دانش ممکن نیست و این است در ابتدای امر شاهد بودیم که این دانش به آدم آموخته شد و راز سجده ملائک بر آدم همین علم الاسماء برای انتخاب بود. علیرغم اجبار سایر موجودات در تسبیح حق؛ ما عالمانه تصمیم می گیریم برای خدای خود سجده کنیم یا نکنیم. در باور دینی این انتخاب در گام اول خلقت «آدم» تنها با تحریم یک نوع خوراکی به چالش کشیده شد. اگر اختیار انتخاب نداشتیم و جاهلانه و ظالمانه بار امانت متقبل نمی شدیم, ما هم در مسئولیت, همسان دیگر موجودات بودیم و در قیامت از ما پرسشی نمی شد و باز خواستی وجود نداشت. این اختیار انسان است -آنهم نه در خلق و رشد و تکامل جسمی و مرگ و زنده شدن دوباره و...- که برای وی تمایز ایجاد می کند. چرا که پردازش گر همه موجودات یکسان است و برخلاف سایر موجودات و حتی ملائکه, تنها انسان و جن است که می تواند در بخشی از این پردازش گر دخالت کنند.

«یا رب» فلانی مرا «بیهوده» کشت!...